Błogosławiony Czesław założył pierwszy czeski klasztor św. Klemensa w Pradze. Następnie udał się do Wrocławia, gdzie między innymi głosił kazania w kościele św. Marcina na Ostrowie Tumskim, a w 1226 roku przejął z rąk tutejszego biskupa, kościół św. Wojciecha, przy którym założony został klasztor.
Kaplica bł. Czesława to jedna z najcenniejszych pereł barokowej architektury sakralnej miasta. Kaplica powstała w pierwszej połowie XVIII wieku, niedługo po beatyfikacji, czyli ogłoszeniu przez papieża bł. Czesława, pierwszego przeora wrocławskiej wspólnoty dominikanów.
Główną część kaplicy zdobią rzeźby, obrazy i polichromia, które przede wszystkim ukazują życie i cuda bł. Czesława oraz gloryfikują zakon dominikanów. W centrum znajduje się alabastrowy sarkofag z relikwiami bł. Czesława. Biel sarkofagu silnie kontrastuje z ciemnym tłem, rodzajem scenografii, złożonym z marmurowych kolumn, pilastrów, łuków i innych detali architektonicznych.
Dominikanie są we Wrocławiu od ponad 800 lat. Klasztor powstawał jako jeden z pierwszych na ziemiach polskich. Niemal równolegle z krakowskim konwentem. Przez wieki przekształcał się w mieście wpływając na jego historię. Budynki klasztoru obejmowały obszar od ulicy Purkyniego aż do dzisiejszej Galerii Dominikańskiej.
Dziś, ostatnie zachowane części to Kościół Świętego Wojciecha i Stary Refektarz. Przetrwał on kasatę klasztoru w XVIII wieku, wielką budowę Poczty Paczkowej w 1902 roku i wojny XX wieku. Jest świadkiem historii i jednocześnie pięknie zachowanym barokowym wnętrzem. Historycy stawiają Refektarz jako jedną z trzech najcenniejszych wrocławskich sal, obok Collegium Marianum czy Auli Leopoldina.
Pierwotny kościół stanął w tym miejscu już na początku XII wieku, czyli w czasach Piastów. Niedługo później opiekę nad nią przejął zakon kanoników regularnych. Posługiwali oni tutaj do 1226 roku. Wtedy to biskup wrocławski przekazał kościół sprowadzonym z Krakowa dominikanom. Mnisi z prężnie rozwijającego się zakonu kaznodziejskiego najpierw rozbudowali romańską świątynię, a w drugiej połowie XIII wieku rozpoczęli jej przebudowę w stylu gotyckim. Jednak na początku XIX wieku doszło do kasaty klasztoru. Pod koniec II wojny światowej, w trakcie oblężenia miasta przez Armię Czerwoną, wiekowa budowla została w znacznym stopniu zniszczona. Z ruin podniesiono ją w powojennym, polskim już Wrocławiu. Wielka w tym zasługa dominikanów, których sprowadzono tutaj ponownie na początku lat 50. ubiegłego stulecia.
W XVIII wieku zaplanowano, że w krypcie tej będą chowani zmarli przedstawiciele rodu Haugwitzów, który dysponował wówczas wielkimi wpływami na dworze w Wiedniu i w Pradze. Ostatecznie najznaczniejsi członkowie rodu spoczęli gdzie indziej. Tutaj pochowano tylko hrabinę Marię Eleonorę von Haugwitz, której epitafium znajduje się w południowym ramieniu transeptu. Trumna z ej szczątkami znajduje się w środku tego pięknego sarkofagu.
W krypcie złożono szczątki przedstawicieli rodu Fragsteinów. Po prawej widać miedziany, zdobiony herbami i motywami roślinnymi sarkofag, w którym pochowano barona Johanna Christopha von Fragsteina, który żył w XVII wieku. Pełnił m.in. funkcję cesarskiego posła do Polski i do Moskwy. Na dłuższym boku widnieją herby spokrewnionych z nim rodów. W sarkofagu po lewej pochowano prawdopodobnie jego żonę.
Nazwa krypty wywodzi się od istniejącej tutaj niegdyś kaplicy loretańskiej, czyli poświęconej Matce Bożej z Loreto. To największa przestrzeń w podziemiach kościoła i składa się z dwóch pomieszczeń. W pierwszym z nich prezentowane są m.in. kolejne zabytkowe epitafia, którymi upamiętniono pochowanych w kościele śląskich dostojników.
Krypta włoska została wybudowana w 1699 roku z inicjatywy włoskiego kupca o nazwisku Carove. Krypta miała być miejscem spoczynku członków rodziny Carove i innych włoskich rodzin kupieckich, które osiadły we Wrocławiu w XVII wieku. Okazały sarkofag z widoczną inskrypcją przy ścianie naprzeciwko należał do hrabiego Matteo Moncady i powstał około 1650 roku.
W drugim pomieszczeniu krypty loretańskiej zaaranżowano skarbiec dominikański. Jego historia stanowi odzwierciedlenie burzliwych losów Wrocławia i Śląska, które zostały naznaczone licznymi wojnami, konfliktami wyznaniowymi i klęskami żywiołowymi. Dlatego zasoby skarbca były nieustannie uszczuplane i ogołacane, a wiele cennych dzieł sztuki i rzemiosła zniknęło w odmętach historii. Obecny skarbiec obejmuje zabytki, które pochodzą z dawnych zasobów klasztoru dominikanów, obiekty ze skarbca kościoła parafialnego, który funkcjonował od 1818 do 1945 roku, a także przedmioty, które trafiły do klasztoru po zakończeniu II wojny światowej. Znajdują się tu głównie kielichy, wyroby wrocławskich złotników.
